هرات

از ویکی‌سفر، راهنمای آزاد سفر
پرش به ناوبری پرش به جستجو

هرات یکی از کلان‌شهرهای افغانستان، مرکز ولایت هِرات در غرب آن کشور است. این شهر پس از کابل، دومین شهر پرجمعیت افغانستان محسوب می‌شود. هِرات قطب صنعتی و مهمترین کانون فرهنگی-هنری افغانستان به‌شمار می‌آید. رودخانه معروف هریرود از کنار این شهر می‌گذرد و نام هرات از نام این رود گرفته شده است.

این شهر یکی از پر جمعیت‌ترین شهرهای افغانستان است و همراه با کابل، مزار شریف و قندهار، یکی از چهار شهر بزرگ افغانستان به شمار می‌آید. اهالی اصلی آن به زبان فارسی با لهجه هراتی سخن می‌گویند. چند شبکه تلویزیونی مثل ساقی و هری در این شهر قرار دارند.

نماد شهر هرات

آنچه باید بدانید[ویرایش]

از دههٔ ۱۳۷۰، هرات مرکز جذب مهاجران زیادی از سرتاسر افغانستان بوده‌است. ساکنان اصلی این شهر، اقوام فارسی‌زبان بودند. البتّه هم‌اکنون هرات دارای اقوام مختلفی است و عمدهٔ زبان محاوره‌ای در این شهر فارسی است. بیشتر مردم در این شهر زبان فارسی با لهجهٔ هراتی دارند. دیگر اقوام ساکن در آن عبارتند از: پشتون، هزاره، ترکمن و عرب. شهر هرات در غرب افغانستان، در یکی از هموارترین مناطق جغرافیایی افغانستان موقعیت دارد.

هِرات را در گفتارهای ادبی و رسمی هِرات باستان می‌گویند. هرات در دوره تیموریان، پایتخت ایران بود و در دوره صفوی، مرکز خراسان به حساب می‌آمد. این شهر از بابت مناره‌ها و معماری اسلامی عالی و مجلل خود شهرت دارد و در گذشته و حال، هِرات یکی از مراکز عمدهٔ آموزشی شمرده شده است. این شهر در سال ۲۰۰۹ پس از بررسی شهرهای مختلف جهان توسط سازمان یونسکو شامل برنامه هزار شهر و هزار زندگی این سازمان گردید.

بسیاری از شاعران و نویسندگان و عارفان و صوفیان متقدم سرزمین ایران و معاصر افغانستان در این شهر متولد شده و یا زیسته‌اند. با این همه، هرات به دلیل داشتن دو مرز مشترک با کشورهای ایران و ترکمنستان و دارا بودن بزرگترین شهرک صنعتی افغانستان، بزرگترین مرکز تجارتی افغانستان به شمار می‌آید. تا کنون هیچ سرشماری دقیقی در شهر هرات نشده است، اما اخیراً مسوولان دولتی اعلان کرده‌اند که این شهر دیگر ظرفیت پذیرش جمعیت بیشتری را ندارد.

هرات به ده ناحیه و دهها محلّه تقسیم شده‌است. نماد شهر مسجد جامع بزرگ این شهر است. ارگ هرات و مناره‌های این شهر نیز نمادهای دیگر آن به حساب می‌آیند. هرات میزبان نزدیک به نیمی از فعّالیّت‌های صنعتی افغانستان است. کارخانجاتی در زمینهٔ تجهیزات موتورسیکلت، برق و الکترونیک، منسوجات، شکر و انواع خوراکی در این شهر واقع شده‌اند. هرات همچنین بازار بزرگ فروش خودروهای وارداتی در سراسر افغانستان است. در شمال حومهٔ هرات، مسوولان دولتی در حال ساخت یک پالایشگاه نفت هستند. در هرات اماکن تاریخی مذهبی نظیر مساجد، مناره‌ها و ساختمان‌های تاریخی شهرت فراوانی وجود دارند. شهر هرات به دو بخش تقسیم شده‌است، شهر جدید هرات و شهر کهنه هرات، در شهر جدید در سالهای اخیر خانه و منازل نو با سبک نوین ساخته شده‌است اما عموما تخریب خانه‌های شهر کهنه هرات مجاز نیست. در سال ۲۰۰۸ شهر قدیم هرات برندهٔ جایزه میراث فرهنگی آسیا-اقیانوسیه در سازمان علمی فرهنگی آموزشی (یونسکو) سازمان ملل شد.

تاریخچه[ویرایش]

هرات قبل از کشف اقیانوس هند در گذرگاه جاده ابریشم قرار داشت و نقش بزرگ را در تجارت میان شبه قاره هند، شرق میانه، آسیای مرکزی و اروپا بازی می‌کرد. هرات از لحاظ موقعیت جغرافیایی در طول تاریخ بستر مناسب تلاقی مدنیت‌های شرق و غرب نیز به شمار می‌رفت. ازینرو هرات یکی از گهواره‌های تمدنی تاریخ پر بار خراسان شناخته می‌شود. تاریخ سیاسی هرات پر از فراز و نشیب است. چنانچه هرات همواره میدان لشکر کشی‌ها جنگهای اشغالگرانه، ویرانگرانه و گذرگاه جهان‌گشایان نیز بوده است. روی تصادفی نیست که تاریخ هرات مشحون از مبارزات آزادی خواهانه و استعمار شکن بوده‌است.

در دوره‌های ماد و هخامنشیان٬ هریوا (هَره‌ایوه) سرزمینی در اطراف رودخانهٔ هریرود بوده و یکی از ساتراپی‌های هخامنشیان بشمار می‌رفت. در سنگ‌نبشته بیستون داریوش بزرگ٬ هَره‌ایوه (Haraiva) در فهرست ساتراپی‌های هخامنشیان آمده است.

به قول مورخ یونانی هرودت، اسکندر مقدونی در ۳۳۰ قبل از میلاد، آرتاکوانا٬ مرکز ساتراپی هریوه را گشود. سپاهیان اسکندر شهر را ویران و باشندگان آن را بقتل رسانیدند. اسکندر سپس شهرى به نام «اسکندریه آره‌ایا» (Alexandria Areia) در کنار هریرود بنا کرد و جمعیت و آبادى آرتاکوآنا را بدین شهر که شاید هرات امروزین باشد تحویل کرد.

هرات در زمان ساسانیان در سنگ‌نبشته‌ای در کعبه زردشت واقع در نقش رستم بنام هریو یاد شده است. در دورهٔ ساسانی از مراکز مهم نظامی و منطقه مرزی در مقابله با هیاطله بوده است. پیش از حملهٔ اعراب مسلمان به ایران دارای اقلیت مسیحی نستوری بود. در سال ۳۱ ه.ق. (حدود ۶۵۰ م.) یا کمی پس از آن به دست اعراب مسلمان فتح شد.

در دورهٔ اعراب، یعنى در قرون وسطی، هرات همراه با نیشابور، مرو و بلخ یکی از چهار قسمت (چهار ربع) ایالت خراسان بود و هم مرکزی برای مسیحیت تحت نفوذ کلیسای نستوری و هم پایگاه مهم تصوف، یعنی نظریه زاهدانه اسلام به شمار می‌رفت. افرادی از پیروان «نقشبندیه» و «چشتیه»، انجمنهای اخوت صوفیه به مقامات وزارت و صدارت عظمی رسیده اند.

هرات مثل اکثریت مناطق دیگر خراسان با هجوم مغول در ۱۲۲۲ م. از بنیاد ویران شد و بیش از نیمی از اهالی بومی آن قتل عام و یا آواره شدند.

هرات بین سالهای ۶۴۳ تا ۷۸۴ ه‍.ق. پایتخت سلسلهٔ آل کرت بود. تیمور لنگ در سال ۷۸۴ هرات را گشود و آل کرت را نابود ساخت. در جریان این حمله هرات بار دیگر ویران و هزاران نفر کشته شدند. شاهرخ فرزند تیمور و همسرش گوهرشاد پایتخت تیموریان را در سال ۱۴۰۱ م از سمرقند به هرات منتقل کردند.

در ۱۵۰۶ شیبانیان آسیای مرکزی بر شمال افغانستان و هرات مسلط شدند. اندکی بعد هرات در تحت کنترل صفویان ایران قرار گرفت. در دوران صفوی هرات مهم‌ترین شهر و مرکز خراسان محسوب می شد و همواره مورد طمع ازبکان بود حتی چندبار این شهر به دست ازبکان افتاد. اما سلطه ازبکان بر این شهر به صورت کوتاه مدت بود و آنها از دوره های فترت در اوایل سلطنت شاه طهماسب اول و اوایل سلطنت سلطان محمد خدابنده و شاه عباس اول استفاده کردند و هر بار برای مدت کمی این شهر را در اشغال داشتند.

پس از سقوط صفویان هرات مدتی در اشغال طایفهٔ ابدالی بود و به دست نادر شاه افشار افتاد. پس از مرگ نادر افغان‌ها بر هرات مسلط شدند. در دوران معروف به بازی بزرگ ماموران بریتانیایی در هرات فعال بودند و از جدایی آن از حکومت ایران پشتیبانی می‌کردند. در ۱۲۴۹ ه.ق. عباس میرزا از سوی فتح‌علی شاه قاجار مامور پس گرفتن هرات از افغان‌ها شد [نیازمند منبع]. مرگ عباس میرزا در راه مشهد این کار را ناتمام گذاشت. محمد شاه قاجار نیز کوششی برای فتح هرات کرد که ناکام ماند. در زمان ناصرالدین شاه قاجار٬ دوست محمدخان، حاکم کابل و قندهار هرات را گرفت. نیروهای ناصرالدین شاه تحت فرمان حسام‌السلطنه هرات را محاصره کردند و در سال ۱۲۷۳ این شهر را گرفتند. با مداخلات بریتانیا در جنوب ایران و بحرانی شدن روابط ایران و بریتانیا طی عهدنامه‌ای که در ۱۲۷۳ ه.ق. (۱۸۵۷ میلادی) در پاریس بین نماینده ایران و سفیر بریتانیا امضا شد قرار شد که نیروهای بریتانیا از بنادر و جزایر جنوب ایران خارج شوند و در عوض ایران نیز سپاهیان خود را از هرات فراخواند و استقالال افغانستان را به رسمیت بشناسد[نیازمند منبع]. پس از جنگ هرات بسال ۱۲۴۹ ه‍ .ق. قسمت‌های از شرق هریرود به بعد (شامل هرات) به افغانستان ضمیمه گردید.

در تاریخ معاصر افغانستان هرات از استبداد داخلی، تحجر، تعصب و تجاوزات خارجی بیش تر از دیگران رنج کشید. هرات سراسر سده نوزدهم را در میان کشمکش‌های سرداران سدوزایی و محمدزایی و بازی بزرگ سپری نمود.

ورود[ویرایش]

با هواپیما[ویرایش]

فرودگاه بین‌المللی هرات در ۱۵ کیلومتری جنوب این شهر واقع شده است. هواپیمایی‌های کام ایر و آریانا و پامیر روزانه از کابل به مقصد هرات پرواز دارند ولی از ایران بخواهید وارد شوید باید احتمالا از مشهد یا تهران پرواز کنید [نیازمند منبع]. در هر پانزده روز یک پرواز خارجی از هرات به شهر مشهد ایران از این فرودگاه صورت می‌گیرد.

با قطار[ویرایش]

با ماشین[ویرایش]

مسیری که از قندهار را به هرات متصل می‌کند امنیت ندارد و بسیار خطرناک می‌باشد اما مسیرهایی که از ایران به هرات ختم می‌شوند کاملا امن هستند. مسیرهایی که از ترکمنستان به هرات ختم می‌شوند امن هستند ولی احتمال وقوع حوادث امنیتی وجود دارد؛ بنابراین پیش از حرکت در این مسیر اخیر اطلاعات خود را به روز کنید. بزرگراه آ-۷۶ هرات را به میمنه و سپس مزارشریف متصل می‌کند. این مسیر را به هیچ عنوان به شما توصیه نمی‌کنیم زیرا ساخت این راه هنوز به اتمام نرسیده و چند گروگان‌گیری در آن رخ داده است. برای رفتن به کابل توصیه می‌کنیم از مسیر بامیان که امن‌تر است گذر کنید.

براساس برنامه دولت افغانستان قرار است شاهراهی که از بامیان و مناطق مرکزی می‌گذرد، هرات در غرب افغانستان را به کابل پایتخت وصل کند، ساخت این مسیر می‌تواند هرات را از مسیر کوتاه تر و امن تری به کابل وصل کند.[۱]

با اتوبوس[ویرایش]

اتوبوس از مشهد به هرات می‌رود. معمولا ساعت ۷ صبح حرکت می‌کند و ساعت ۳ به هرات می‌رسید.

گشتن[ویرایش]

در شهر همه جور وسیله نقلیه دیده می‌شود. ماشین، دوچرخه، گاری، حیوان چهارپا و ... .

با اتوبوس[ویرایش]

شما میتوانید از شروع ایستگاه اتوبوس چهار راه پی نو هرات عبور از خواجه کله دروازه ملک شهر نو چوک گلها و به همان مسیر تا به زیارت خواجه عبدالله انصاری رفت و امد کنید و خط اتوبوس به همین ترتیب میباشد

با مترو[ویرایش]

ندارد

با تاکسی[ویرایش]

تاکسی هایی که در شهر روان و در ایستگاه هستند میتوانید به هر نقطه شهر با قیمت هایدمناسب و گشت و گذار کنیدو

تاکسی‌ها معمولا تویوتا و هیوندای آبی یا زرد اغلب با شیشه‌های ترک خورده هستند. به راننده تاکسی، تاکسی‌ران یا دریور می‌گویند.

با ماشین[ویرایش]

میتوانید با قیمت خیلی مناسب به مراکز مهم شهر سفر کنید

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

ارگ (دژ)

زیارتگاه‌ها و اماکن مذهبی[ویرایش]

  • مسجد جامع هرات در طول تاریخ فراز و فرودهای زیادی را دیده است. این بنا پنجمین مسجد بزرگ در جهان می‌باشد و از لحاظ تاریخی بیش از ۱۴۰۰ سال قدمت دارد.
  • مجموعه مصلی هرات مربوط به دوره تیموریان شامل «مدرسه گوهرشاد»، «مسجد جامع گوهرشاد»، «مدرسه سلطان حسین بایقرا»، «خانقاه سلطان حسین بایقرا»، «مسجد جامع امیرعلی شیرنوایی»، «دارالحفاظ»، «دارالشفا»، «خانقاه اخلاصیه» و «مدرسه اخلاصیه». همچنین چهار مناره از مدرسه سلطان حسین بایقرا در ضلع باختری مصلی باقی مانده است.
  • چهار مناره سلطان بایقرا، این مناره‌ها چسبیده به مجموعه مصلی قرار دارند. کاشی‌کاری‌های آبی روی این مناره‌ها بسیار چشم‌نواز هستند.
  • مسجد گوهرشاد بیگم
  • زیارتگاه‌های شاهزاده قاسم و شاهزاده عبدالله

موزه‌ها[ویرایش]

  • موزه هرات یکی از قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین موزه‌های افغانستان است. این موزه در محل ارگ هرات (قلعه اختیار الدین) واقع شده است.
  • موزه جهاد در پارک ملت هرات واقع شده است. در این موزیم، آثار و یادگارهایی از دوران مقاومت مردم افغانستان در برابر ارتش شوروی سابق و عکسهای از کشته شدگان (شهیدان) جنگ به نمایش گذاشته شده است.

مناطق تاریخی[ویرایش]

  • پل مالان، پل مالان یکی از بناهای تاریخی هرات و از پل‌های زیبا و تاریخی افغانستان است که بر روی رودخانه هریرود در منطقه مالان ساخته شده است. این پل در سال ۵۰۵ هجری قمری (برابر با ۱۱۱۰ میلادی) و در زمان سلطان سنجر سلجوقی به همین شکلی که اکنون هست، با اندک تفاوت، ساخته شد.
  • آرامگاه بانو گوهر شاد بیگم، به آدرس درب ملک، بالاتر از زیارت شاهزاده عبدالله و شاهزاده قاسم، نرسیده به خیابان (سرک) هرات، طرف قبله سرک
  • قلعه اختیار الدین (ارگ)
  • آرامگاه خواجه عبدالله انصاری در شمال شهر هرات (بیرون از شهر) در منطقه سرسبز گازرگاه
  • آرامگاه جامی در شمال باختری شهر هرات مربوط به دوران تیموریان
آرامگاه خواجه عبداله انصاری
  • آب‌انبارهای تاریخی

جاذبه‌های طبیعی[ویرایش]

  • پارک تخت صفر در شمال خاوری شهر هرات واقع شده واز فراز تپه‌های آن منظره شهر را به خوبی می‌توان تماشا کرد. روایت است که گوهرشاد بیگم به خواهش پدرش (ملاصفر گاوچران) تختی ساخته بوده تا ملاصفر بر آن بنشیند و چریدن گله گاو را مراقبت نماید. بعدها این منطقه به دلیل چشم‌اندازی که داشته است مورد توجه قرار گرفت.

باید انجام داد[ویرایش]

از میوه‌های هرات می‌توان انواع انگور (انگور فخری، انگور لعل، انگور کشمشی، انگور عسکری، انگور پوشنگی، انگور حسینی، انگور روچه، انگور لوغی - و ... ) انواع خربزه، انواع زردآلو، انواع انار، انواع بهی، انواع انجیر، انواع بادام، انواع توت، انواع شفتالو، انواع آلو، انواع هندوانه، انواع سیب، انواع ناک و انواع امرود را نام برد.

یک دوش در حمام‌های این شهر بگیرید.

آموزش[ویرایش]

  • دانشگاه هرات، این دانشگاه در سال ۱۳۶۷ تاسیس شده است و در حال حاضر حدود ۱۰،۰۰۰ دانشجو دارد.

پول[ویرایش]

  • چند صرافی در شمال شهر قدیمی جنب باغ آزادی قرار دارند.همچنین تعداد صرافی در مرکز شهر (شهر نو) و تعداد زیادی صرافی دیگر هم در مناطق دیگر شهر هستند.
  • بانک بین‌المللی افغانستان واقع در شهر نو
  • بانک الفلاح، شعبه هرات

خرید کردن[ویرایش]

دور و بر مسجد مغازه‌های عتیقه‌فروشی هستند که وسایلی مثل جواهرات، قوری، سکه‌های قدیمی، پوشاک سنتی - و ... می‌فروشند. یکی از مغازه‌های معروف این ناحیه، سلطان حمیدی است. هرات پلازا مشهورترین مرکز خرید این شهر است.

خوردن[ویرایش]

کیچیری از غذاهای اصلی مردم هرات است که طور معمول هفته‌ای یک بار آن را طبخ می‌کنند.اما اگر شما زمستان را آنجا سپری کنید از خوردن مشهورترین غذای هراتی (گوشت لند)بی بهره نخواهید ماند.

بودجه[ویرایش]

قیمت مناسب[ویرایش]

  • رستوران یاس
  • رستورانت ارغوان، جنب هوتل نظری، در این رستورانت با انواع کباب و پیتزا از شما پذیرایی می‌شود. برای خانم‌ها اتاق‌های خانوادگی در نظر گرفته شده است. قیمت غذاها تقریبا ۲۰۰ افغانی است.

قیمت بالا[ویرایش]

  • هرات رستورانت که به ویژه در کابل و شهرهای شرق افغانستان شعبه دارد. رستوارانت ارگ که با بوفه های سیستم بالا و فضا خیلی عالی و با غذا ها داخلی و خارجی است

نوشیدن[ویرایش]

به دلیل وجود کارخانه‌های مثل هرات آیس‌کریم شیر، دوغ و سایر محصولات لبنی در این شهر یافت می‌شود. آبمیوه‌های نستله و تکدانه به فراوانی در این شهر یافت می‌شود.

خواب[ویرایش]

قیمت مناسب[ویرایش]

هتل های زیادی با قیمت مناسب در این شهر یافت میشوند مخصوصا اگر شما خواسته باشید در مناطق پایین شهر اقامت گزینید.

هتل موفق واقع در مرکز شهر(شهر نو) از جمله هتل های با قیمت مناسب است.

قیمت بالا[ویرایش]

  • هتل جام، ۳۰ اتاق خواب دونفره دارد. همه در هتل فارسی حرف می‌زنند. هزینه رستوران هتل ۳۰۰ افغانی است.
  • هتل مارکوپولو، واقع در جاده بادمرغان. یک هتل بسیار مدرن است که امکانات مختلفی مثل اینترنت، صبحانه، آژانس، خشکشویی دارد.
  • هتل پنج ستاره در منطقه‌ای بین تخت صفر و باغ ملت در هرات قرار دارد.
  • هتل ۴ ستاره نظری، اتاق‌های هتل سیستم گرمایشی، تلویزیون، ماهواره، اینترنت - و ... دارند.
  • هتل ارگ پنج ستاره وجود دارد برای توریستان و مسافران
  • هتل چهار ستاره نظری هتل دریا هتل

ارتباطات[ویرایش]

تلفن[ویرایش]

اینترنت[ویرایش]

سرعت اینترنت خوب است.

سطح امنیت[ویرایش]

به دلیل عدم وجود طالبان، این شهر امن‌ترین و بهترین جای افغانستان می‌باشد.

خو گرفتن[ویرایش]

سفارت‌خانه‌ها[ویرایش]

سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران، روزهای کاری همه‌روزه به جز جمعه‌ها

سر کنسولگری هند آمریکا تاجیکستان پاکستان ترکمنستان

جای بعدی[ویرایش]

در فاصله ۱۷۷ کیلومتری هرات، چشت شریف واقع شده است. پس از گذر از بیابان که به چشت شریف می‌رسید جاده‌ای می‌بینید که دو طرف آن را کاج کاشته‌اند و دو بنای خراب شده به نام چشت که از خشت ساخته شده در کنار آن قرار دارد.

WV-cl-3.svg این راهنمای مسافرت به شهر هرات است. وضعیت قابل استفاده را دارد . اطلاعاتی درباره اینکه چگونه به آنجا بروید و درباره رستوران‌ها و هتل‌ها دارد. فرد ماجراجو می‌تواند از این مقاله استفاده کند، ولی با ویرایش این صفحه برای بهبود آن درنگ نکنید!
34.341944; 62.203056Map mag.png
  1. بی‌بی‌سی